aruz ölçüsü – Tıbbiyeli Sözlük

aruz ölçüsü

şiire ritim ve uyum kazandıran ölçülerden en kasıntısı ve en güzeli. Divan edebiyatının karakteristik ölçüsü. Hecelerin açık veya kapalı olmasına göre belli kalıplar vardır. Kelimelerle oynamalar, uzatmalar, kısaltmalar, ulamalar sayesinde içerik biçime uydurulur.
Farsça gibi sanatsal bir dile uygun olarak ayarlanmış ve şiire ahenk katan ritim sistemi..

Açık kapalı hece yani basitçe sesli ve sessiz harflerle biten bir sistem kullanılmaktadır ki bu olay besteciler tarafından da kullanılıyor.

Bazen kalıba uymayan heceler için düzeltmeler yapılır. Hatırladığım med ve imale var şu an.
Eski zaman türkçesinin (Osmanlıca) içinde barındırdığı arapça farsça kelimeler ile zenginleşmiş şiirlerinin ölçüsüdür.



Zamanla nedendir bilinmez yerine`hece ölçüsü`nü savunan şair görünümlü yığınların artmasıyla kullanımı azalmıştır.bu denli kayıp yetmezmiş gibi yeni jenerasyon şair kılıklı müsvettelerce hece ölçüsü yerine kuraldan nizamdan disiplinden uzak `serbest ölçü` edebiyatın popüleri olmuş.bu sayede her aklına esen kendini şair sanmıştır.sıçtık bari sıvayalım demek için de "serbest ölçü ile şiir yazmak en zorudur" palavrası ortaya atılmıştır.



Aslına bakılırsa insanımızın ne derece zordan ve disiplinden sıyrılıp kolaya konduğunu ve konduğu bu kolayın da abartılarak nasıl üstün görüldüğünün edebiyat yansıması olarak yerini almıştır.



Belki de sormalıyız kendimize aruz ile doğru düzgün şiir yazan güncel şairimiz var mı? Acaba yeni nesil türk edebiyatında şair var mı?



Bu konuda `yunus emre`nin yazdığı hece ölçülü yalın dille yazılmış şiirleri unutmamak gerekir ama şuna da bilmelidir ki yunus emre'nin aruz vezni ile yazdığı `risaletün nushiye` adlı eseri kütüphanelerin tozlu raflarında durmaktadır.