soğuğun hastalık yaptığı teorisi

yıllardır ahaliye dayatılan ama fakültede kitaplarda karşılığı olmayan bir durumdur. soğuk bildiğim kadarıyla (yanlışsam kbb‘ci arkadaşlarım varsa düzeltsin) en fazla geçici bir reaktif rinit yapıyor ama bu 15 dk ancak sürüyor. çok soğukta yürüyünce oluyor.
televizyonlarda kelli felli koca koca profesör doktorlarımız halkın diline ayak uyduracam diye, popi olacam diye bilimsel olmayan şeyler savunuyorlar, aman dikkat soğukta durmayın hasta olursunuz vs. ben bunları gerçekçi bulmuyorum.
salt soğuk nasıl oluyor da influenza a gibi veya rhinovirus/ adenovirus gibi canlı bile olmayan varlıkların, virüslerin virülansını artırıyor?
benim kışın hastalık artmasındaki hipotezim şu, bence herkes kışın üşümemek için kapıyı bacayı kapatıp evlerin içinde bir araya gelince iç ortamlar düzenli havalanmadığından havasız kalıyor ve damlacık yolu ile viral bulaş artıyor. bence üşüdüğümüzden değil tam tersine ısınma çabamızın handikapı olan bir durum.
gripte ateş görüldüğünden ve ateş de üşüme titreme gibi hislere sebep olduğundan insanlar gribi soğuk ile yanlışça ilişkilendirmiş, diye düşünüyorum.
soğuğun insan sağlığına gerçekten bilim insanlarınca kanıtlanmış olumsuz etkileri hipotermi, reynaud sendromunun şiddetlenmesi ve vazokonstriksiyon durumu ile mi’ın agrave olabilmesi olabilir. ama grip veya nezle gibi üsyelerle bir alakası olduğunu hiç ama hiç sanmıyorum.
havanın soğuk olması hastalıklarda direkt değil dolaylı yoldan etkilidir. örneğin hava soğuk olunca insanlar aktivitelerini kapalı ortamda yapma eğilimi gösterir.bulunan odalar havalandırmaz. insanlar üşümemek için suya sabuna daha az dokunur. ve herşey den önemlisi soğuk vucut direncini düşürür. bilgilerim eksik veya hatalı olabilir böyle ise affola
reddedilmiştir. bunun yanlış olduğunun bilimsel açıklaması için:
(bkz:soğuk mikrobu kırar)
(bkz:kar yağınca mikroplar ölür)
ilgili çalışmalar 1967 yılında yapılmıştır. makaleler aynı yılda neriman teyze tarafından halk arasına yayımlanmıştır, bir dergi tercih edilmemiştir. sonuç kısmında açıkça belirtildiği üzere tam tersine faydalıdır soğuklar. mikrop kırar, hava yumuşatır, hastalık öldürür.
bazı durumlarda doktorlardan duyduğum bir laftı. ışte 'soğuk yüzünden enfeksiyon kapmışsın' lafını çok duydum açıkcası. ama bir bağlantı kuramadım. en sonunda da
şöyle bir sonuca vardım: soğuk vücudumuzun direncini zayıflatıyor. bu yüzden de vücutta hali hazırda bulunan mikroplara karşı daha savunmasız oluyoruz. farketmedigimiz bu mikroplar kendini gösterme fırsatını yakalamış oluyor yani.
teknik olarak doğru olan teoridir. özellikle zarflı virüsler ortam şartlarına (sıcaklık, kuruluk vs) çok duyarlıdır. influenzayı kuruttuğunuzda zarfı parçalanır, enfektif yeteneğini kaybeder. nitekim literatürde de bununla ilgili çalışmalar mevcut. bir tanesini şuraya koyuyorum. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4462923/ .


bununla birlikte artan virülansa karşı immün sistem de boş durmuyor. soğuğa maruz kalmanın lökositozu tetiklediğine dair yayınlar da var

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8925815
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10444630

gerçi tam tersi yönde yayınlar da var
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9822001
https://journals.plos.org/plosone/article/file?id=10.1371/journal.pone.0110774&type=printable
bu ikincinin tablolarını falan iyi okuyun. egzersiz ile granülositoz artıyor der (hani egzersiz, vücut sıcaklığının artması falan. egzersiz yoksa sıcaklık artışı da yok demektir).

bi de benim bildiğim soğukla birlikte lökosit mobilizasyonu azalır. şu makalenin conclusion kısmında bir cümle diyor ki "cold is known to affect leukocyte mobilization and can suppress lymphocyte functional activities", ki benim bilgimle paralel. yine de bu konu hakkında pek yayın bulamadım. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3994584/
başka bir konu çalışırken önüme düştü sizinle de paylaşmak isterim.

soğuk antikorlu immünhemolitik anemiler, eritrosit membranlarına sadece 30 derecenin altındaki sıcaklıklarda bağlanan ıgm tipindeki antikor varlığıyla karakterize bir hastalık. soğuk havalarda distal vücut bölgelerinde rastlanıyor buna. bağlı ıgm kompleman fiksasyonunu başlatsa da, kompleman fiksasyon zinciri 37 derecenin altında etkin olarak yürüyemediği için ıgm taşıyan hücrelerin çoğuna c3b bağlansa bile parçalanamıyorlar. ama vücudun daha sıcak bölgelerine gittiklerinde ıgm ayrılıyor ve hücre sadece c3b kaplı olarak kalıyor ve makrofajlar tarafından özellikle kc ve dalakta fagosite ediliyor vs vs....
sonuç olarak vücudun soğukla temas ettiği yerde kompleman düzgün çalışamadığı için enfeksiyona açık bir bölge diyebiliriz. bunu kendimden örnek vermem gerekirse kışın dondurma yediğimde bademciklerim hemen şişiyor ve viral üsye semptomları başlıyor
robbinste okudum :)
bir kaç sebepten doğru olduğunu düşündüğüm teoridir.
uzun yıllar önce okuduğum textbooklardan aklımda kalanları paylaşacağım o yüzden kaynağı hatırlayamıyorum.
soğuktan ilk etkilenen vücudun uç kısımlarında çıkıntı yapan bölgelerimizdir. örneğin ayaklar, eller, çene, kulaklar gibi. bunlardan ayaklar, eller ve kulakların korunması kolayken, burnun korunması/tam olarak kapatılması nefes alışverişini engellediğinden imkansızdır. soğuk havada ısısı hızla düştüğü zaman konkalar ve sinüslerin yıkanması yavaşlıyor, bir bakıma ilk savunma mekanizmamız zarar görüyor, böylece virüslerin ya da bakterilerin yerleşmesi kolaylaşıyor. üsye olduktan sonra da, güçlüysek savaşıyoruz değilsek alt solunum yollarına doğru ilerliyor.

bir diğer faktör de hem burun için hem de diğer vücut bölümleri için vazokonstriksiyon gerçekleştiğinde, o bölgelerdeki savunma hattına ihtiyacımız olan antikor veya makrofaj, lökosit gibi kan hücrelerinin ulaştırılması sekteye uğruyor. bunu ben şuna benzetiyorum; kişinin donanması sağlam, savaşçı hücrelerinin yapımında herhangi bir sıkıntısı yok ama savaş alanına gidebilmesi için uygun deniz şartlarına ihtiyacı var. soğuk hava direkt olarak denizi donduruyor ve donanmamız olay yerine ulaşıp bizi koruyamıyor. fırsatı bulan virüs ve bakteriler o ortamda kolonize olup güçleniyor, yeterince güçlendikten sonra tüm vücuda saldırıyor.
bir bedeviyi rus steplerine salarsan en iyi ihtimalle beyni yanacaktır
soğuk yerine göre tedavi yerine göre mortal yerine göre predispozan faktördür bir kavrama yaklaşırken yerini ve derecesini hesap edin ve diğer faktörleri denkleme katın.

içerik kuralları - iletişim