adalet

adalet; herkese eşit vermek değil, hakedene hak ettiği kadar vermektir.
adalet hakkında öğrendiğim bir şey varsa o da şudur:
adında adalet olan partide en büyük adaletsizlikler ve biat kültürü vardır.
ingilizcede equity kelimesi ile belirtilir. eşitlik ise equality dir. ayrımı yapmak önemlidir.
zamanında bir büyüğümüzün de dediği gibi:justice is gone. ve ben bu dünyada buna gönülden inanıyorum
justice is gone justice is raped (bkz: and justice for all)
ankarada hakimler var diyebilmektir . diyemiyorsan yoktur . kitaplardan falan okursun, duyarsin öyle
güçlünün elinde maskara olur.
gerçekten de mülkün temelidir. yuval noah harari' nin sapiens adlı eserinde bahsettiği hayali düzen büyük oranda adalete bağlıdır.
hayali düzenden kısaca bahsetmek gerekirse; bu, din gibi aslında somut olarak hiç bir anlamı olmayan bir sistemin insanların zihninde karşılık bulması ve insanların bu düzene güvenip birlikte yine bu düzenin normlarına ve gerektirmelerine göre davranması olarak açıklanabilir. buna göre insanlar, düzen devam ettikçe işbirliği isteği gösterirler. bu kısmı bir kenara koyalım.

insanların, ilk büyük ve karmaşık devlet örgütlerinden beridir adalete, daha doğru bir ifadeyle hukuğa ihtiyacı, hammurabi kanunları kadar epey eskidir.
işte bu hukuk, adalet ne derseniz deyin, düzeni korur. mesela günümüzde milyonlarca insan kapitalizme yürekten inanır ve bu yüzden günlerinin ortalama üçte birini çalışarak para kazanmaya ayırır. eğer kapitalizme inanmasaydınız her gün erken kalkıp size somut olarak faydası olmayan işlerle uğraşmazdınız. ayrıca mülkiyet hakkınız da olmazdı. fakat mülkiyet hakkınız şu durumda sahip olduğunuz bir şeydir. eğer biri gelip evinize sizin izniniz olmadan yerleşseydi yasaları çiğnemiş olurdu. biraz önce kullandığım kelimeye dikkat edelim "yasa" yani yazılı kurallar bütünü anlamına gelen "hukuk" terimi. ana fikri kavradığınızı düşünüyorum.

sonuç olarak adalet yoksunluğunda toplumun normları geçersizleşmeye başlar, hayali düzen eriyiverir, toplum işte tam da bu durumu anlatan anomi haline erişir. toplumun idealleri, değerleri ortadan kalkar ve bir kuralsızlık durumu meydana gelir. bunun da ne anlama geldiği açıktır.
  • /
  • 2

içerik kuralları - iletişim